DIE PREEKMAAKPROSES – OOR GEBED

Ek het ‘n bepaalde proses wat ek volg wanneer ek preekmaak. My preekmaak begin gewoonlik op ‘n Maandag-oggend tydens my stiltetyd. Die teks wat ek die Maandag-oggend (en elke ander oggend in die week) in my stiltetyd lees is die teks waaroor ek die volgende Sondag preek. Ek lees dit dan heel eerste met die eenvoudige vraag: Wat probeer die Here nou vir MY deur hierdie teks sê?

Die volgende stap is dan gewoonlik wat die res van die Maandag-oggend neem. Ek probeer die teks verstaan. Ek kyk na taalgebruik en historiese konteks. Met histroeise konteks is ek op soek na die  bedoeling van die skrywer, wie sy gehoor was, wat die omstandighede was, ens.

Dinsdag, en Woensdag neem ek gewoonlik iewers twee ure per dag om kommentare te lees en te kyk wat ander ouens met die teks gemaak het en hoe hulle dit verstaan het. Donderdag-oggend gee ek gewoonlik ongeveer ‘n uur om na te dink oor hierdie vraag: Wat gaan in my gemeente se gedagtes gebeur wanneer hulle die eerste keer hierdie teks hoor? Hoe raak hierdie teks ons as gemeente se unieke omstandighede? Watter vooropgestelde idees kan daar dalk by die gemeente wees oor hierdie teks.

Die res van Donderdag, gewoonlik ongeveer vyf ure deur die loop van die dag gaan dan in die neerskryf van “random” gedagtes wat deur die loop van die week se stiltetyd en leeswerk en nadink by my vasgesteek het. Hierdie gedagtes word dan nie geweeg in terme van aanvaarbaarheid, teologiese korrektheid, of ek daarmee saamstem of nie. Dit is doodeenvoudig gedagtes wat vasgesteek het. As jy my Donderdagmiddag gevra het of ek al sou kon preek, sou ek sonder twyfel gesê het, “Gee my 10 minute dat ek net gou my gedagtes bietjie orden dan preek ek.”

Ek het gedink my lysie kan jou dalk aan die dink sit oor gebed. Hier is my  “random”-lysie wat ek Vrydag-oggend gehad het voor ek my preek begin skryf het.:

  • Gebed is gevaarlik, dit verander jou voor dit die wêreld verander.
  • Gebed speel ‘n belangrike rol in die Lukas-evangelie.
  • Die dissipels se versoek: Ons sien iets by U wat ons wil hê.
  • Wanneer jy volgens die beginsels van hierdie gebed lewe, dan lewe jy binne die koninkryk.
  • Deur hierdie gebed word jy God se medewerker in die heiliging van sy Naam en die koms van sy koninkryk.
  • Die dissipels beleef ‘n botsing van koninkryke – Jesus blykbaar nie.
  • Die dissipels verwag ‘n “sit-by-die-voete-van-Jesus-gebedjie” (Sien die vorige perikoop, Maria en Marta), hulle kry egter ‘n oproep tot ‘n radikale leefstyl.
  • Gebed is ‘n radikale aangeleentheid. Gebed behels dat jy wegdraai van jouself na God (Maria by die voete van Jesus – Lukas 10) en jou medemens (Die barmhartige Samaritaan – Lukas 10) toe.
  • Die dissipels kry iets anders as wat hulle verwag het.
  • Hierdie is nog een van Lukas se omgekeerde beginsels van die koninkryk van God. In die koninkryk is dinge anders as wat jy aanvanklik dink dit behoort te wees.
  • Hierdie is eintlik ‘n “scary” gebed. Draai mens se lojaliteite op sy kop. God en die heiliging van sy Naam kom eerste.
  • Hierdie is ‘n gebed om bevryding. Ek word bevry van my selfsug en selfgerigtheid.
  • VADER:
  • Gaan oor ‘n persoonlike verhouding.
  • Net om te sê “Vader” is om te erken dat daar reeds ‘n verhouding is.
  • Jesus het deur sy kruisdood die Vader-kind verhouding moontlik gemaak.
  • Jesus leer vir ons ‘n modelgebed en wys vir ons ‘n modelverhouding.
  • Ons kan in dieselfde verhouding met God lewe as wat Jesus gelewe het.
  • “abba” is nie in die eerste plek ‘n verkleinwoordjie nie – dui eerstens op ‘n verhouding soortgelyk aan die van Jesus.
  • HEILIG
  • In die passiewe vorm – dit is God en God alleen wat sy Naam heilig.
  • Waar God se Naam geheilig word, kom God se koninkryk; het mense elke dag hulle daaglikse brood; word verhoudings deur vergifnis herstel en leef God se kinders oorwinnend oor vesoekings.
  • Wanner mens se oë oopgaan vir God se heiligheid, vul dit jou met emosies soos respek, agting, verwondering, waardering, verstom, “asem-wegslaan-heerlikheid”, “awe”
  • KONINKRYK
  • hierdie gebed vra vir ‘n einde van dinge soos dit nou is.
  • Nagmaal is ‘n metafoor vir God se koninkryk – almal is welkom.
  • In God se koninkryk word swaarde ploegskare en spiese snoeiskerre.
  • Is gelyk ‘n toekomstige en ‘n huidige werklikheid.
  • Om hierdie gebed te bid is om ‘n onderneming te gee, belofte te maak, “commitment” te gee dat ek deel wil wees van hoe God sy koninkryk gaan laat kom.
  • Is om te bid: Ek wil deel wees van dit waarmee U besig is.
  • Voordat God ‘n einde maak aan dinge soos dit in die wêreld is, maak Hy eers ‘n einde aan die dinge soos dit binne in my is.
  • Gebed gaan heel eerste oor ‘n regte verhouding, met God en my naaste.
  • Die Bybel vertel die verhaal van hoe God koning word – hoe sy koninkryk kom. Hoe God koning word, deur verskillende mense en verskillende gebeure lees ons in die Bybel. As ek hierdie gebed bid dan bid ek: Help my om te ontdek waar ek inpas in die verhaal wat U vandag besig is om te skryf. Help my om te verstaan hoe my lewensverhaal met U koninkryksverhaal vervleg is.
  • BROOD
  • Die dissipels dink dalk terug aan die manna in die woestyn – daaglikse brood.
  • Hierdie is ‘n gebed om deurlopende afhanklikheid en vertroue.
  • ‘n Gemeente se sukses sal gemeet word aan hoe ons in hierdie gebed van mense in nood voorsien.
  • VERGIFNIS
  • Herstel van verhoudings – met God en my naaste.
  • “WANT” is belangrike woord in Lukas. Vanselfsprekend – ek het vergifnis beleef, ek laat ander vergifnis beleef.
  • Om net te vergewe vir wat vergifnis aan my gaan doen is eintlik nog nie om te vergewe nie. Vergifnis behels soms ‘n prys.
  • Grieks hier beteken om te laat los. Ek gee my reg om ‘n verskoning van jou te kry prys; as jy gedink het jy skuld my nog iets, dit is afgehandel.
  • Nederigheid – jy hoef nie te “brag” oor wie jy waarvoor vergewe het nie. Vergewe net en kry klaar daarmee. As jy “brag” oor wie jy al almal waarvoor vergewe het, haas jou terug om vergifnis by God te gaan vra vir jou geestelike hoogmoed.
  • VERSOEKING
  • Gebed om oorwinning.
  • Kan ook “toets” beteken.
  • Abraham en Moses en Job en Jesus en Paulus is getoets – hoekom nie ek ook nie?
  • “Moenie die lewe moeiliker maak as wat dit is nie.”
  • Behels sonder twyfel ook die gedagte dat ek die drang om sonde te doen oorwin.
  • Die Heilige Gees (vers 13) help my om versoekings raak te sien.
  • DIE GELYKENIS VAN DIE DRIE VRIENDE
  • Dalk gekoppel aan  “Laat u Naam geheilig word.”
  • Om te weier om vir die vriend wat klop en vra en aanhou klop en vra, brood te gee, is om ‘n streep te trek deur jou gebed: “Gee ons elke dag ons daaglikse brood.”
  • Gee omdat jy die gebed het.
  • Gee omdat hy die gebed gebid het.
  • Baie geleenthede om ‘n antwoord op mense se gebed om daaglikse brood te wees, gaan by ons verby omdat ons bang is ons sterk hulle in hulle kwaad en omdat ons nie weet of ons more ook vir hulle kos sal kan gee nie.
  • Ek moet gebed as “verhoudings-instrument” gebruik sodat my verhouding met God van so ‘n aard sal wees, dat ek nooit bang sal wees dat ek God “lastig” sal val of dalk ‘n onnodige ding vra nie.
  • Ek moet gebed so gebruik dat die verhouding tussen my en God meer intiem en naby raak as met enige ander mens wat ek ken.
  • Wanneer die geleentheid om deel te wees van die koms van God se koninkryk aan ons deur kom klop in die vorm van ‘n mens in nood (op soek na sy daaglikse brood), in daardie oomblike kom die erns van my gebed: “Laat U koninkryk kom.” na vore.
  • Hierdie vriend gee omdat sy vriend aanhou vra – hoeveel te meer nie God nie.
  • WAARHEDE
  • Hier is geen waarborg dat God alles gaan gee wat ons vra nie.
  • Mense lees nie die hele gedeelte nie. Vers 13 is krities. ‘n Goeie ouer gee nie ‘n slang as die kind ‘n vis vra nie en ook nie ‘n skerpioen as sy kind ‘n eier vra nie. God gee die Heilige Gees aan die wat hom vra. God sê nie ek kan enige iets vra en Hy gaan dit gee nie. God sal nie die Heilige Gees weier as iemand Hom daarvoor vra nie.
  • Ons moet dink oor die werk van die Heilige Gees. Hy sit die werk van Christus voort. Hy leer ons die Vaderhart van God – later word ons gebede dit wat in die Vaderhart van God leef. Hy gee vir ons “the mind of Christ” sodat ons bid wat Jesus sou gebid het as Hy in ons omstandighede was, maar ook dat ons op onbeantwoorde gebede reageer soos Jesus daarop gereageer het.
  • Ek stap nooit met leë hande weg van gebedstyd af nie.
  • ONBEANTWOORD GEBEDE
  • Mens kan nie oor gebed praat sonder om te besef dat baie mense daar gaan sit en dink: Wat maak ek met al my onbeantwoorde gebede?
  • As die antwoorde wat mense gee oor waarom my gebed nie beantwoord word nie, ‘n wig indryf tussen my en God, is die antwoord verkeerd.
  • As die antwoord wat mense gee my aan myself en aan God laat twyfel, is die antworod verkeerd.
  • Die beter antwoord: Ek berus in die wil van God selfs al verstaan ek dit nie altyd nie.
  • Gebed is iets van ‘n geheimenis. Ek kan nie sê waarom sekere gebede beantwoord word en ander nie.
  • Ons moet leer om met die geheimenis of misterie van gebed saam te leef.
  • Hoekom moet ek aanhou bid? Want gebed is gegee as ‘n instrument vir gebruik in my verhouding met God.
  • Wat kan ek vra: Enige iets! Absoluut enige iets! Hier is net geen waarborg dat ek gaan kry wat ek vra nie.

Al die gedagtes kom nie noodwendig in my prediking tot uitdrukking nie. Sommige trek ek later ‘n streep deur. Ander brei ek uit op. Later ontdek ek hoe sommige gedeeltes in ander skrifgedeeltes werklank vind. Terwyl ek skryf aan my preek kom daar gewoonlik nuwe gedagtes by en gaan ek dikwels terug na die bronne waar die egdagtes vandaan kom. Ek word gewoonlik ook genoodaak om wie en meer oor sekere sak te gaan lees.

Preekmaak bly altyd vir ‘n wonderlike ervaring.

 

4 Kommentaar

Filed under Gebed

4 responses to “DIE PREEKMAAKPROSES – OOR GEBED

  1. Christelle van der Walt

    Wonderlik om die hele proses van voorbereiding soos jy dit vandag hier aan ons voorhou te kan deel met jou Ds. Attie, Ek besef dat daar ‘n geweldige groot verantwoordelikheid op ‘n predikant se skouers rus om sy gemeente se behoeftes aan te spreek. Dit was baie spesiaal! Dankie!

  2. DIV

    Doom
    Wat ek nie uit my gedagtes kan kry nie is die gedagte dat gebed aanmelding vir diens is.

    As ek bid dan meld ek aan vir diens en ek sê:
    Hier is ek, heilig u Naam deur my lewe;
    hier is ek laat u koninkryk deur my kom;
    hier is ek laat u wil deur my en in my geskied;
    hier is ek laat mense vandag deur my beleef dat U hulle gebed om elke dag se brood verhoor;
    hier is ek laat mense vandag deur my beleef hoe u verhoudinge herstel; hier is ek laat mense vandag deur my beleef hoe ‘n lewe van oorwinning lyk.
    Dankie.

  3. Christelle van der Walt

    ‘n Ander ding wat ekself ook beleef het is dit Ds. Attie: om mense gelukkig te hou is ‘n vreeslike moeilike ding maar as jy dinge doen wat GOD gelukkig maak val alles sommer vanself in plek. Dit is die wonder daarvan.

  4. Ek hou van die manier hoe elke preek aan ons uitgebeeld word en verduidelik word. Ek wil dit weer en weer lees, want alles stem ek mee saam. Nie almal het egter die vermoe om dit so goed uit te druk. Te dikwels wil mense net die heuning uit die Woord haal. Ons dien n regverdige God en daarom ook kan ons nie woer woer speel – ons moet doen wat van ons verwag word – ons moet help werk aan daardie hegte verhouding. Dankie vir al die effort wat in elke diens gaan.

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Change )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Change )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Change )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Change )

Connecting to %s